Południowy gotyk w literaturze amerykańskiej
Gothic American to nurt estetyczny o bardzo znaczącym wpływie na liczne aspekty kulturowe – wyjaśnia dr Alicja Wang z Katedry Międzynarodowych Studiów Polonistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Powstał z połączenia dwóch kultur reprezentowanych przez europejskich osadników oraz potomków niewolników, którzy przybyli z Afryki do Stanów Zjednoczonych. Południowy gotyk w literaturze łączy przede wszystkim estetykę grozy i nastrój niepokoju, aby ukazać istotne problemy społeczne i kulturowe południowej części Stanów Zjednoczonych, które po wojnie domowej zmagały się z ubóstwem, dyskryminacją, przemocą i problemem wyobcowania, a także bezrobociem i nasilającymi się wśród społeczeństwa chorobami psychicznymi. Artyści w swoich dziełach stosowali groteskę, która miała wyrażać absurd, niejednorodność i wewnętrzny brak spójności bohaterów, którzy byli obrazem społeczeństwa amerykańskiego, nieradzącego sobie z codziennością. Doktor UJ Alicja Wang, aby przybliżyć zagadnienia związane z nurtem południowego gotyku odniosła się do wybranych przykładów literackich W utworach „Wściekłość i wrzask” autorstwa Williama Faulknera oraz „Szklanej menażerii” Tennessee Williamsa poruszony został wątek niepełnosprawności bohaterów, którzy doznają wyobcowania. W dziele „Serce to samotny myśliwy” - debiutanckiej powieści amerykańskiej autorki Carson McCullers - ukazano wątek ponadczasowego studium ludzkich emocji, którym towarzyszy alienacja z powodu niepełnosprawności. „Smażone zielone pomidory” Fannie Flagg, to przykład utworu poruszającego problem przemocy domowej, ubóstwa i różnic społecznych.
Pani dr Alicja Wang zwróciła uwagę na obecność nurtu American Gothic w popkulturze i produkcjach takich jak, amerykański animowany serial „Scooby Doo” stworzony przez Joego Ruby’ego i Kena Spearsa, jak również w amerykańskim kryminale fantasy z elementami komedii grozy zatytułowanym „Wednesday”.
Południowy gotyk konsekwentnie zrywa z narodowym etosem – American Dream. Gothic American stanowi kontrastowe ujęcie amerykańskiego społeczeństwa, które pogrążone w ubóstwie i kulturze opartej na rolnictwie wielkoobszarowym wyraża lęk przeciw postępowi, sprzeciwia się utopijnej wizji dążenia do stworzenia ideału demokracji, równości i wolności wobec realiów pogłębiającej się przestępczości, ubóstwa i dyskryminacji. „Południowy gotyk „to oddanie głosu innym” – podkreśla dr Alicja Wang.
Wykład dr Alicji Wang z Katedry Międzynarodowych Studiów Polonistycznych UJ odbył się w auli LO 2 grudnia 2024 r.
